Dakdekker bevestigt dakpannen op een schuin dak

Pannendak stormvast maken: zo verankert u dakpannen goed

U maakt een pannendak stormvast door de dakpannen goed te verankeren. Daarvoor gebruikt u panhaken en waar nodig schroeven die bij uw type dakpan horen, in een patroon dat past bij de windbelasting op uw dak. Hoeveel pannen vast moeten, hangt af van waar uw huis staat, hoe hoog het is, de dakhelling en de plek op het dakvlak. Daarom begint stormvast maken niet met een doos haken. Het begint met een inspectie en een berekening. Wij doen die inspectie gratis en vrijblijvend door heel Nederland, zodat u weet wat uw dak nodig heeft voordat de volgende storm komt.

Wellhuis Dakwerken
wellhuisdakwerken.nl
Laat uw pannendak stormvast beoordelen
Wellhuis Dakwerken inspecteert daken en pakt dakreparaties vakkundig aan, met meer dan 35 jaar expertise in dakwerken.

Bezoeken

Kort samengevat

  • Dakpannen waaien niet weg door hun gewicht maar door windzuiging. Vooral de randen, hoeken en de nok vangen de meeste kracht.
  • Bij nieuwbouw en verbouwing stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) eisen aan de verankering. De berekening volgt NEN 6707.
  • Niet elke pan hoeft vast. Een verankeringsberekening bepaalt per dakzone of u geen haken, een dambordpatroon, volledige verankering of haken plus RVS-schroeven nodig hebt.
  • Gebruik alleen panhaken die voor uw dakpan zijn gemaakt en laat het werk op hoogte over aan een vakman met goede valbeveiliging.
  • Laat het dak na zware wind en ook daarbuiten regelmatig controleren. Een losse pan is snel verholpen, waterschade daarna niet.

Inhoudsopgave

Waarom dakpannen bij storm loskomen

Veel mensen denken dat zware wind een pan van het dak duwt. In werkelijkheid gebeurt meestal het omgekeerde. Wind die over het dak strijkt, veroorzaakt aan de lijzijde en langs de randen een onderdruk. Die zuigt de pannen als het ware omhoog. Tegelijk kan er onder de pannen overdruk ontstaan, bijvoorbeeld als wind onder de nok of langs de gevelrand naar binnen blaast. Die twee krachten samen tillen een pan op, en een pan die eenmaal klappert, trekt de buurpannen mee.

Dat verklaart ook waarom stormschade zelden midden op het dakvlak begint. Wij zien het vrijwel altijd op dezelfde plekken: bij de gevelranden, rond de hoeken, onder de nok en bij de goot. Daar is de windzuiging het grootst. Een dak dat in het midden prima ligt, kan aan de randen dus toch tekortschieten.

Het weer helpt ook niet mee. Door klimaatverandering wordt het weer extremer en komen hevige windstoten vaker voor. Een dak dat dertig jaar geleden met een gerust hart werd gelegd, krijgt nu meer te verduren dan waar het destijds voor bedoeld was.

Waarom dakpannen bij storm loskomen

Is verankeren verplicht?

Voor nieuwbouwwoningen en verbouwingen stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan het verankeren van dakpannen, zodat ze niet van het dak waaien. Voor de berekening verwijst het Bbl naar NEN 6707. Dat legt Vereniging Eigen Huis duidelijk uit. Ook in het oudere Bouwbesluit stond al dat dakbedekking volgens NEN 6707 verankerd moet worden.

In de praktijk betekent dit het volgende:

  • Nieuw dak of dakrenovatie: de verankering moet aan de regels voldoen. Dan hoort er een berekening bij die laat zien hoeveel pannen vast moeten en hoe.
  • Bestaand dak dat u niet aanpakt: de eisen zijn vooral aan de orde bij nieuwbouw en verbouwing. Toch blijft het uw dak en uw risico. Een pan die op de auto van de buren valt of een voorbijganger raakt, is geen kleinigheid.

Vervangt u een deel van de pannen, legt u het dak opnieuw of gaat u renoveren? Dan is dat het moment om de verankering meteen goed te regelen. De steiger staat er al en de pannen liggen er toch af. Achteraf alsnog haken plaatsen kost meer werk dan het in één keer goed doen.

Wat bepaalt hoeveel dakpannen vast moeten?

De mate van verankering is maatwerk. Twee identieke rijtjeshuizen kunnen een andere aanpak nodig hebben als het ene aan de rand van de wijk staat en het andere ertussenin. Een verankeringsberekening weegt een aantal factoren af.

FactorWaarom het uitmaakt
WindgebiedNederland is verdeeld in drie windgebieden. Aan de kust wordt uitgegaan van meer en hardere wind dan in het binnenland.
OmgevingEen huis in open terrein, bijvoorbeeld aan een polder of aan het water, vangt meer wind dan een huis in een bebouwde omgeving.
GebouwhoogteHoe hoger het dak, hoe harder de wind die erop staat.
Daktype en dakvormEen zadeldak, schilddak of mansardedak heeft elk een eigen verdeling van zuigkrachten.
DakhellingDe helling verandert hoe de wind over het dak stroomt en waar de zuiging het sterkst is.
Positie op het dakRanden, hoeken en de nok krijgen zwaardere eisen dan het midden van het dakvlak.
Type dakpanHet gewicht en de vorm van de pan bepalen hoeveel weerstand hij zelf biedt.

De indeling in windgebieden en het verschil tussen open en bebouwde omgeving komen uit de uitleg van Vereniging Eigen Huis over verankering. Het dak wordt bij de berekening opgedeeld in zones. Voor elke zone volgt een eigen verankeringspatroon. Zo hoeft u niet het hele dak zwaar te verankeren als dat alleen langs de randen nodig is. Dat scheelt materiaal en arbeid, en het voorkomt dat u betaalt voor schroeven die geen functie hebben.

Verankeringsmethoden naast elkaar

Afhankelijk van de uitkomst van de berekening zijn er grofweg vier niveaus. Volgens de technische toelichting van PONT Omgeving kan een zone zonder haken volstaan als het eigen gewicht van de pannen de berekende windzuiging weerstaat. Is dat niet zo, dan volgt een zwaarder patroon.

MethodeWanneerVoordelenAandachtspunten
Geen extra verankeringEigen gewicht van de pan weerstaat de windzuigingGeen extra materiaal of arbeidAlleen verantwoord als de berekening dat onderbouwt
DambordverankeringGematigde windbelastingOm en om een panhaak, efficiënt en betaalbaarNiet voldoende in zwaar belaste randzones
Volledige verankeringHoge windbelasting in een zoneElke pan zit vast met een panhaakMeer haken en meer arbeid
Panhaak plus RVS-schroef met neopreen volgringZwaarste belasting, vaak randen en hoekenMaximale houdkrachtPan moet geschikt zijn en het werk vraagt precisie, anders kan een pan scheuren

Onze ervaring is dat de beste oplossing bijna nooit één methode voor het hele dak is. Een goed verankerd dak heeft in het midden vaak een dambordpatroon en aan de randen volledige verankering of schroeven. Dat is geen bezuiniging, het is de kracht op de plek waar hij nodig is. Meer over de werking van haken leest u in ons artikel over dakpannen verankeren met panhaken.

Zo maken wij een pannendak stormvast, stap voor stap

Stormvast maken is geen klus die u op een zaterdag zelf afrondt. Het gaat om werken op hoogte, om berekeningen en om materiaal dat precies bij uw pannen moet passen. Hieronder ziet u hoe het werk verloopt en waar het in de praktijk misgaat.

1. Inspectie van het dak

Alles begint met kijken. Welke pannen liggen er, hoe oud zijn ze, zitten er al haken in en in welk patroon? Zijn er gebroken, verschoven of poreuze pannen? Hoe staan de nokvorsten, de gevelpannen en de aansluitingen bij schoorsteen en dakkapel erbij? Vanaf de grond ziet u daar maar een fractie van. Wij doen deze gratis dakinspectie vrijblijvend, door heel Nederland. U krijgt daarna helder te horen wat er aan de hand is en wat wel en niet nodig is.

2. De verankeringsberekening

Bij een nieuw dak of een dakrenovatie hoort een berekening die per dakzone vastlegt hoeveel pannen vast moeten. Hier gaat het vaak mis: er wordt gewerkt met een oud standaardpatroon. De dakzones en verankeringspatronen zijn in de loop der jaren gewijzigd, en dakdekkers horen de actuele patronen toe te passen in plaats van vast te houden aan wat ze altijd deden.

3. De juiste panhaak kiezen

Dakpannen worden verankerd met panhaken van roestvast staal die bij het type pan horen. Een haak die net niet past, houdt de pan niet op de bedoelde manier vast en kan bij storm juist de zwakke plek worden. Let ook op de onderbouwing. Het is aan te bevelen te controleren of er voor de panhaak een testrapport volgens EN 14437 van een onafhankelijk instituut is, met een rekenwaarde die overeenkomt met de berekening. Wij werken met bevestigingsmiddelen die passen bij de pan die op uw dak ligt.

4. Veilig uitvoeren

Werken op een hellend dak vraagt om goede voorzieningen. Volgens de Arbo-regels gaat collectieve valbeveiliging zoals hekwerken voor boven persoonlijke middelen zoals een harnas. Dat is precies waarom wij u afraden zelf het dak op te gaan, zeker niet met wind of nattigheid. Hoe wij dat zelf regelen, leest u in ons stuk over dakveiligheid tijdens onderhoud.

5. Randen, nok en hulpstukken afwerken

De meeste schade begint aan de randen. Daarom verdienen gevelpannen, nokvorsten en de eerste rijen boven de goot extra aandacht. Een vorst die los ligt of waarvan de bevestiging is vergaan, is een zwakke schakel, hoe goed de rest van het dak ook vastzit. Wij nemen deze onderdelen altijd mee, net als de aansluitingen bij schoorsteen en dakdoorvoeren.

Nokvorsten en gevelpannen op een pannendak

6. Controle en onderhoud

Een stormvast dak blijft alleen stormvast als het in goede staat blijft. Vereniging Eigen Huis adviseert om regelmatig te controleren of onderdelen goed vastzitten en beschadigingen tijdig te herstellen. Een vaste controle, bijvoorbeeld voor het stormseizoen in het najaar, voorkomt dat een kleine verschuiving uitgroeit tot een lekkage.

Wat maakt dakpannen stormbestendig?

Een stormbestendige dakpan bestaat niet op zichzelf. Het is de combinatie van een goede pan, de juiste bevestiging en een dak dat goed in elkaar zit. Dit zijn de punten die het verschil maken.

Bevestiging die bij de pan hoort. Een correcte verankering met bevestigingsmiddelen die voor het gekozen type dakpan zijn ontwikkeld, helpt voorkomen dat pannen bij hevige wind loskomen. Dat geldt voor keramische pannen en betonpannen.

Ventilatie onder de pannen. Ventilatiepannen kunnen de overdruk onder de dakpannen verminderen. Daarmee wordt de kans kleiner dat de wind de pannen optilt. Hoeveel u er nodig hebt en waar ze moeten liggen, leest u in ons artikel over ventilatiepannen plaatsen.

De staat van de pannen. Een gescheurde of poreuze pan breekt sneller onder windbelasting. Bij een ouder dak is het daarom zinvol om te weten hoe het met de levensduur staat. Soms is het vervangen van een deel van de pannen voldoende, soms is een volledige renovatie de verstandigste stap. Meer daarover vindt u in levensduur en onderhoud van dakpannen.

Goede aansluitingen. Schoorstenen, dakkapellen en doorvoeren zijn plekken waar wind en water vat krijgen op het dak. Zit daar iets los, dan helpt de beste verankering van de pannen maar beperkt. Ook dit nemen wij mee bij onze werkzaamheden aan uw hellend dak.

Wat kost stormvast maken?

Een eerlijke prijs noemen zonder het dak gezien te hebben, is niet mogelijk. De kosten hangen af van een paar duidelijke factoren:

  • De omvang van het dak en het aantal pannen dat volgens de berekening vast moet.
  • De methode per zone: een dambordpatroon vraagt minder haken en minder tijd dan volledige verankering of schroeven.
  • Of de pannen eraf moeten. Bij veel pannen is het plaatsen van haken alleen goed mogelijk als de pannen worden opgenomen en opnieuw gelegd.
  • De staat van het dak. Gebroken pannen, vergane panlatten of losse vorsten worden in dezelfde gang hersteld.
  • Bereikbaarheid: de hoogte van het dak en de steiger of hoogwerker die nodig is.

Ons advies is om verankering te combineren met werk dat toch al gepland staat, zoals een renovatie of het vervangen van pannen. Dan betaalt u de steiger en de voorbereiding maar één keer. U hoeft ook niet automatisch voor de zwaarste oplossing te kiezen. Als de berekening laat zien dat een dambordpatroon in het midden volstaat, dan is dat de verstandige keuze.

Laat uw dak gratis controleren

Wilt u weten of uw pannendak stormvast is? Wij komen langs voor een gratis en vrijblijvende dakinspectie, waar u ook woont in Nederland. U spreekt direct met een ervaren vakman, die u na afloop eerlijk vertelt wat er nodig is.

Wellhuis Dakwerken

Blijkt er iets te moeten gebeuren, dan ontvangt u een heldere offerte en een strakke planning, zonder verrassingen achteraf. Voor huiseigenaren, bedrijven, verenigingen van eigenaars en vastgoedbeheerders werken we op dezelfde manier. Vraag uw gratis dakinspectie aan.

Onze kijk op een stormvast dak

Wij werken al meer dan 35 jaar aan daken, en één ding is in al die jaren hetzelfde gebleven: een dak is zo sterk als zijn zwakste pan. Stormvast maken gaat daarom niet over zoveel mogelijk haken. Het gaat over de juiste bevestiging op de juiste plek.

Daarom beginnen we altijd met kijken. Een inspectie laat zien welke pannen er liggen, hoe ze vastzitten en waar de zwakke plekken zitten. Pas daarna adviseren we, en dat advies is maatwerk. Soms is het een kwestie van een paar rijen langs de gevel en de nok extra vastzetten. Soms is het dak aan het einde van zijn levensduur en is een renovatie de betere investering.

Wat we u willen meegeven: wacht niet tot de eerste pan in de tuin ligt. Een dak dat goed verankerd en onderhouden is, doorstaat een storm. Wij leveren duurzaam werk met garantie, zodat u met een gerust hart naar de weersverwachting kunt kijken.

Wellhuis

Na een storm: wat u veilig zelf kunt doen

Is er toch iets misgegaan? Ga dan niet zelf het dak op. Een nat of beschadigd dak is glad, en windstoten kunnen ook na de storm nog krachtig zijn. Wat u wel kunt doen:

  • Bekijk het dak vanaf de grond of vanuit een raam van de buren. Let op verschoven pannen, gaten in de rijen en losse vorsten.
  • Maak foto’s van de schade, ook van pannen die in de tuin of op straat liggen. Die heeft u nodig voor uw verzekeraar.
  • Zet het gebied onder de dakrand af als er pannen los hangen.
  • Controleer de zolder op natte plekken en vang lekwater op.

Stroomt er water naar binnen, dan helpt onze spoedservice bij daklekkage om erger te voorkomen. Een uitgebreider stappenplan vindt u in ons artikel over dakpannen en stormschade. Na het noodherstel is het verstandig om meteen de oorzaak aan te pakken met een goede dakreparatie, zodat dezelfde plek bij de volgende storm niet opnieuw loslaat.

Veelgestelde vragen

Moeten alle dakpannen verankerd worden?

Nee. Een verankeringsberekening bepaalt per dakzone wat nodig is. In het midden van een dak kan soms het eigen gewicht van de pannen of een dambordpatroon volstaan, terwijl randen, hoeken en de nok volledig verankerd of geschroefd moeten worden.

Kan ik panhaken achteraf in een bestaand dak plaatsen?

Dat kan, maar meestal moeten de pannen daarvoor worden opgenomen en opnieuw gelegd. De haak moet bovendien precies bij uw type pan passen. Het is daarom werk voor een dakdekker, het liefst gecombineerd met ander onderhoud aan het dak.

Hoe weet ik of mijn dak al verankerd is?

Vanaf de grond is dat vrijwel niet te zien. Bij een inspectie kijken wij of er haken in het dak zitten, in welk patroon en of ze nog in goede staat zijn. Zo weet u precies waar u aan toe bent.

Wanneer laat ik mijn dak het beste controleren?

Een goed moment is het najaar, voor het stormseizoen. Laat het dak daarnaast na elke zware storm nakijken, ook als u vanaf de grond niets ziet. Schade is niet altijd direct zichtbaar.

Bronnen

Vereniging Eigen Huis: Moeten dakpannen verankerd worden?
Vereniging Eigen Huis: Bereid je huis voor op storm
PONT Omgeving: Verankering van dakpannen, van norm naar praktijk
Arbotechniek: Veilig werken op schuine daken
Wienerberger: Zo voorkom je stormschade aan je dak

Aanbevelingen