Een boeiboord schilderen lukt goed als u drie dingen in de juiste volgorde doet. Eerst controleert u of het boord gezond is. Dan bereidt u de ondergrond grondig voor. Daarna schildert u bij het juiste weer, in dunne lagen, met goede buitenverf. De meeste problemen die wij op daken tegenkomen, zoals bladderende verf, blaren of zacht hout achter een strakke verflaag, ontstaan niet door het verven zelf. Ze ontstaan doordat er geschilderd is over hout dat nat of rot was, of over een aansluiting met het dak die lekt. In dit artikel leest u hoe u het aanpakt, waar u op let en wanneer u beter eerst een dakdekker laat kijken.
Kort samengevat
- Controleer eerst het materiaal en de staat van het boeiboord. Houtrot en open kieren herstelt u vóór het schilderen.
- De volgorde is altijd: reinigen en ontvetten, dan schuren, dan stofvrij maken, dan gronden en aflakken.
- Schilder buiten bij ongeveer 10 tot 25 °C, niet in de volle zon en niet bij vochtig weer. Het hout moet droog zijn.
- Breng meerdere dunne lagen aan in plaats van één dikke. Dat voorkomt rimpels, blaren en scheuren.
- Werk op hoogte bij voorkeur vanaf een steiger. Zit het probleem in de dakaansluiting, dan lost verf het niet op.
Inhoudsopgave
- Eerst kijken: van welk materiaal is uw boeiboord?
- Is het boeiboord gezond genoeg om te schilderen?
- Het juiste moment: weer, temperatuur en vocht
- Wat u nodig heeft
- Stap voor stap een boeiboord schilderen
- Blaren, scheuren en bladderende verf voorkomen
- Veilig werken op hoogte
- Boeiboorden in uw onderhoudsplanning
- Onze kijk op boeiboorden
- Twijfelt u over de staat van uw boeiboord?
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Eerst kijken: van welk materiaal is uw boeiboord?
Voordat u een kwast koopt, wilt u weten wat u gaat schilderen. Een boeiboord is de plank of plaat aan de rand van het dak die de dakconstructie afwerkt en beschermt. Op een plat dak loopt de dakbedekking meestal over de bovenkant van het boeiboord en wordt afgewerkt met een daktrim. Bij een hellend dak ziet u vaak boeidelen en windveren langs de dakrand en de gevel.
Hout
De meeste oudere woningen hebben houten boeidelen. U herkent hout aan de nerf onder de verf, aan naden tussen planken en aan een doffe, wat holle klank als u er met een schroevendraaier op tikt. Hout is goed te schilderen en te repareren, maar het vraagt het meeste onderhoud. Verwaarloosd hout neemt vocht op, gaat werken en de verf laat los.
Kunststof en plaatmateriaal
Veel nieuwere woningen en renovaties hebben boeidelen van kunststof of van gecoat plaatmateriaal. Die zijn bedoeld als onderhoudsarme oplossing en hoeven in principe niet geschilderd te worden. Wilt u toch een andere kleur, dan heeft u een verfsysteem nodig dat speciaal geschikt is voor die ondergrond, meestal met een hechtprimer. Gewone buitenlak op een gladde kunststof plaat hecht slecht. Lees daarom altijd het technisch informatieblad van de verf die u wilt gebruiken, en vraag bij twijfel de verfleverancier welk systeem bij uw materiaal hoort.
Zink of aluminium
Op platte daken zit boven het boeiboord vaak een aluminium daktrim. Die schildert u niet mee met het houtwerk. Wordt metaal wel geschilderd, dan geldt een strengere eis voor de omstandigheden. Volgens de algemene bepalingen voor schilderwerk van Sikkens moet de ondergrond bij schilderwerk op metaal minstens 3 °C boven het dauwpunt liggen, anders slaat er condens neer en hecht de verf niet.
Is het boeiboord gezond genoeg om te schilderen?
Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en die het meeste geld kost als het misgaat. Verf is een beschermlaag, geen reparatie. Schildert u over rot of nat hout, dan sluit u het vocht in en gaat het verval onder de verf gewoon door.
Loop het boeiboord daarom eerst helemaal na. Let vooral op deze plekken:
- De onderkant en de hoeken. Hier blijft water het langst staan. Prik met een schroevendraaier of priem in het hout. Zakt die er makkelijk in, dan is er houtrot.
- Naden en verbindingen. Open naden laten water achter de verf lopen. Scheurtjes in de verf boven een naad zijn vaak het eerste signaal.
- De aansluiting met het dak. Op een plat dak kijkt u of de dakbedekking en daktrim nog goed aansluiten. Ziet u donkere strepen, vochtplekken of verf die van binnenuit loslaat, dan komt het water waarschijnlijk van boven en niet van buiten.
- De binnenkant, als dat kan. Kunt u bij de overstek of op zolder bij de dakrand komen, kijk dan of het hout daar droog is.
Vereniging Eigen Huis adviseert om houtrot vóór het schilderen te herstellen en kieren af te dichten met elastische, overschilderbare kit. Kleine plekken houtrot kunt u uitfrezen of uitsteken tot op gezond hout en daarna opvullen met een houtreparatiemiddel dat geschikt is voor buiten. Is de rot diep, zit hij over een lange lengte of is het boord zacht tot in de constructie, dan is vervangen van dat deel de betere keuze. Repareren met plamuur over een groot vlak houdt het meestal maar een paar seizoenen.
Wat wij in de praktijk vaak zien: een boeiboord dat aan de onderkant rot is, terwijl de oorzaak bovenop het dak ligt. Een losgekomen daktrim, een scheur in de bitumen of EPDM bij de dakrand of een verstopte dakgoot zorgt ervoor dat water telkens achter het boord loopt. Dan kunt u zo vaak schilderen als u wilt, het hout blijft nat. In die situatie is eerst de dakrand repareren de enige oplossing die echt werkt.
Het juiste moment: weer, temperatuur en vocht
Goed weer kiezen is bij buitenschilderwerk de helft van het resultaat. Vereniging Eigen Huis noemt een temperatuur tussen 10 en 25 °C ideaal en raadt af om in de volle zon of bij vochtig weer te schilderen. Schilder bij voorkeur achter de zon aan: begin aan de kant waar de zon al weg is.
In Nederland betekent dat in de praktijk meestal de periode van het late voorjaar tot het begin van de herfst, op droge dagen zonder kans op regen of ochtenddauw tijdens het drogen. Begin niet te vroeg in de ochtend, als het hout nog vochtig is van de nacht, en stop op tijd zodat de verf voor de avond kan opdrogen.
Ook het hout zelf moet droog genoeg zijn. Sikkens stelt in zijn algemene bepalingen voor schilderwerk dat het houtvochtgehalte van buitenhout onder de 18% moet liggen. Een eenvoudige houtvochtmeter geeft u daar binnen een paar seconden zekerheid over. Na een natte periode heeft een boeiboord soms meerdere droge dagen nodig voordat het onder die grens komt, zeker aan de noordkant.
Wat u nodig heeft
| Onderdeel | Waarvoor | Waar u op let |
|---|---|---|
| Verfreiniger of ontvetter | Vet, vuil en aanslag verwijderen | Goed naspoelen met schoon water |
| Schuurpapier of schuurspons | Oude verf opruwen en randen afronden | Fijn genoeg voor de tussenlaag, grover voor kale plekken |
| Stoffer, stofzuiger, kleefdoek | Schuurstof verwijderen | Het oppervlak moet echt stofvrij zijn |
| Overschilderbare kit | Naden en kieren dichten | Elastisch en geschikt voor buiten |
| Houtreparatiemiddel | Kleine plekken houtrot opvullen | Alleen op gezond, droog hout |
| Grondverf of primer | Hechting op kaal hout of plaatmateriaal | Passend bij de ondergrond en de aflak |
| Buitenlak | Bescherming en kleur | Kwaliteitsverf, op oliebasis of watergedragen |
| Houtvochtmeter | Controle of het hout droog genoeg is | Onder de 18% voor buitenhout |
| Steiger of rolsteiger | Veilig en stabiel werken | Op een vlakke, stevige ondergrond |
Over de verfkeuze zegt Vereniging Eigen Huis dat kwalitatief goede verf langer meegaat en dat verf op oliebasis goed hecht. Watergedragen lakken drogen sneller en vergelen minder. Beide kunnen op een boeiboord goed werken, zolang grondverf en aflak bij elkaar horen. Mix geen merken en systemen door elkaar zonder dat de fabrikant aangeeft dat het kan.
Stap voor stap een boeiboord schilderen
- Inspecteren en herstellen. Zoals hierboven beschreven: houtrot eruit, naden dicht, dakaansluiting in orde. Pas als het boord gezond is, gaat u verder.
- Reinigen en ontvetten. Was het boeiboord met warm water en een verfreiniger. Doe dit altijd vóór het schuren. FOV legt uit dat schuren zonder te ontvetten het vet en vuil juist in de ondergrond drukt, waardoor de nieuwe verf slecht hecht. Spoel na met schoon water en laat alles goed drogen.
- Losse verf verwijderen. Steek loszittende en bladderende verf weg met een verfschraper. Werk de overgangen naar de vaste verf glad, zodat u later geen randen ziet.
- Schuren en randen afronden. Schuur het hele oppervlak licht op, zodat de nieuwe laag houvast heeft. Rond scherpe hoeken en randen een beetje af. Op die plekken scheurt verf volgens Vereniging Eigen Huis vaak als eerste, omdat de verflaag daar dunner wordt.
- Stofvrij maken. Veeg het schuurstof weg met een stoffer, zuig het na en neem het oppervlak eventueel af met een kleefdoek. Stof dat achterblijft, geeft puntjes in de lak en een zwakkere hechting.
- Kitten en plamuren. Werk naden en kieren af met overschilderbare kit en vul kleine oneffenheden. Laat dit drogen volgens de aanwijzingen op de verpakking.
- Gronden. Kale plekken en reparaties krijgen eerst een grondverf. Bij een volledig kaal of nieuw boeiboord gaat de grondverf over het hele vlak. Is de oude verf nog gaaf en alleen opgeschuurd, dan is plaatselijk gronden vaak voldoende.
- Aflakken in dunne lagen. Breng de lak aan in de lengterichting van het hout, in dunne, gelijkmatige lagen. Vaak zijn twee lagen nodig voor een goede dekking en bescherming. Schuur tussen de lagen licht op en maak weer stofvrij.
- Onderkant niet vergeten. Juist de onderzijde en de kopse kanten van het boeiboord krijgen het meeste vocht. Schilder die net zo zorgvuldig als de voorkant.
Gaat u alleen een deel bijwerken, houd dan rekening met kleurverschil. Sikkens wijst er in de algemene bepalingen op dat bestaand schilderwerk door veroudering en weersinvloeden van kleur verandert. Een nieuw stuk in dezelfde kleurcode valt daardoor bijna altijd op. Vaak is het netter om een heel boeiboord van hoek tot hoek te schilderen.
Blaren, scheuren en bladderende verf voorkomen
Krijgt u na een jaar al blaren of scheuren, dan zit de oorzaak bijna altijd in een van de punten hieronder.
| Probleem | Meest voorkomende oorzaak | Wat u eraan doet |
|---|---|---|
| Blaren in de verf | Schilderen in de zon of bij grote temperatuurschommelingen | Achter de zon aan werken, op mildere dagen schilderen |
| Rimpels in de bovenlaag | Te dikke verflaag die alleen aan de buitenkant droogt | Meerdere dunne lagen aanbrengen |
| Scheurtjes op hoeken | Scherpe randen waar de verflaag dun wordt | Randen afronden voor het schilderen |
| Bladderende verf | Slechte hechting door vet, stof of nat hout | Ontvetten, schuren, stofvrij maken, vocht meten |
| Verf laat los van binnenuit | Vocht achter het boeiboord, vaak van de dakrand | Eerst de dakaansluiting of goot laten herstellen |
Vereniging Eigen Huis waarschuwt dat hoge temperaturen en volle zon de kans op slechte hechting, scheuren en blaasjes vergroten, en dat een te dikke verflaag aan de oppervlakte droogt terwijl de verf eronder nat blijft. Sikkens noemt daarnaast dat blaasjes bij oplosmiddelhoudende verf op grofporige houtsoorten kunnen ontstaan door zonnig, warm weer of temperatuurschommelingen. Een boeiboord op het zuiden of westen loopt dat risico het meest, omdat het op een zomermiddag flink kan opwarmen.
De laatste regel in de tabel is de belangrijkste voor ons als dakdekker. Verf die van binnenuit wordt weggedrukt, is geen schilderprobleem maar een vochtprobleem. Dan heeft opnieuw schilderen geen zin voordat de bron is gevonden.
Veilig werken op hoogte
Een boeiboord zit al snel op vijf meter of hoger, en u werkt met twee handen boven uw hoofd. Het grootste risico zit dus niet in de verf, maar in de ladder. Verf.nl raadt aan om bij voorkeur een steiger te gebruiken in plaats van een ladder, omdat u daarop steviger staat. Een rolsteiger kunt u huren en is op een vlakke ondergrond snel opgebouwd. Zet de wielen op de rem en bouw hem op volgens de handleiding, met leuningen op de werkvloer.
Gebruikt u toch een ladder, zet die dan op een stevige, vlakke ondergrond, laat iemand hem vasthouden en reik niet opzij buiten de ladder. Werk nooit op een nat of glad dak en blijf van de dakrand af bij wind.
Voor gebouwen gelden ook regels voor veilig onderhoud. Paragraaf 4.7.11 van het Besluit bouwwerken leefomgeving bevat voorschriften voor veilig onderhoud op en aan gebouwen. Dat is vooral relevant voor eigenaren van grotere panden en appartementencomplexen. Organiseert u het schilderwerk met vrijwilligers, bijvoorbeeld in een vereniging of buurtproject, dan gelden volgens de Rijksoverheid bij werk met grote risico’s, zoals werken op grote hoogte, de regels van de Arbowet. Bij een appartementencomplex van drie of meer bouwlagen is zelf schilderen vanaf een ladder geen goed idee. Dat werk hoort bij een vakbedrijf met de juiste steiger of hoogwerker.
Boeiboorden in uw onderhoudsplanning
Voor een VvE, vastgoedbeheerder of bedrijf met meerdere panden is het boeiboord een vast onderdeel van het meerjarenonderhoud. Het slimste is om schilderwerk aan de dakrand te combineren met een dakinspectie. Staat er toch een steiger, dan kan in één keer worden bekeken of de daktrim, de dakbedekking bij de rand en de dakgoten nog in orde zijn. Dat scheelt een tweede keer steigerhuur en voorkomt dat er over een probleem heen wordt geschilderd.
Noteer per gevel wanneer er voor het laatst is geschilderd en wat de staat was. De zonkant heeft meestal eerder onderhoud nodig dan de noordkant. Bij panden met een kortere levensduur, zoals tijdelijke huisvesting, ligt de afweging anders: daar weegt de resterende gebruiksduur mee in de keuze tussen schilderen, repareren of vervangen. Een goed onderhoudsplan voor tijdelijke woningen neemt houten boeidelen en de dakrand daarom expliciet mee.
Onze kijk op boeiboorden
Wij werken al meer dan 35 jaar aan daken, en het boeiboord is een van de plekken waar wij het vaakst zien dat goed bedoeld onderhoud averechts uitpakt. Iemand schildert het netjes, het ziet er weer strak uit, en een jaar later zit er een zachte plek precies op de hoek.
Bijna altijd blijkt dan dat het water van bovenaf kwam. Een daktrim die is losgewerkt, een dakbedekking die bij de rand niet meer goed aansluit of een goot die overloopt. Het boeiboord is in feite de afsluiting van het dak. Als die afsluiting niet waterdicht is, beschermt geen enkele verflaag het hout.
Ons advies is daarom eenvoudig. Kijk eerst naar het dak, daarna naar de verf. Is het boord nog gezond en de dakrand in orde, dan is goed schilderwerk een prima manier om het hout jarenlang te beschermen. Zit er rot in of komt er water achter, dan herstellen wij eerst de dakrand en vervangen we waar nodig het houtwerk. Wij adviseren niet automatisch het duurste: een rotte plek van een halve meter vervangt u gewoon, daar hoeft geen compleet nieuw boeiboord voor te komen.
Zo blijft uw schilderwerk mooi, en voorkomt u dat een klein probleem aan de dakrand uitgroeit tot schade aan de dakconstructie.
Wellhuis
Twijfelt u over de staat van uw boeiboord?
Ziet u zacht hout, verf die van binnenuit loslaat of vochtplekken bij de dakrand, laat dan eerst kijken voordat u gaat schilderen. Wij komen langs voor een gratis dakinspectie, door heel Nederland en vrijblijvend. U hoort van ons wat er aan de hand is en wat er wel en niet nodig is.
Is er schade aan de dakrand, dan verhelpen wij die met een dakreparatie of vervangen wij rotte boeidelen met vakkundig timmerwerk aan de dakconstructie. Is de oorzaak van het vocht niet direct zichtbaar, dan sporen wij die op met lekdetectie voor € 450. Daarna kan het schilderwerk met een gerust hart worden uitgevoerd.
Veelgestelde vragen
Moet een boeiboord altijd eerst in de grondverf?
Niet altijd. Kaal hout, reparaties en nieuwe delen krijgen wel altijd een grondverf. Is de oude verflaag nog gaaf en goed hechtend, dan is ontvetten, opschuren en twee lagen aflak meestal voldoende, met plaatselijk gronden op kale plekken.
Kan ik een kunststof boeiboord schilderen?
Dat kan, maar alleen met een verfsysteem dat geschikt is voor kunststof, meestal met een speciale hechtprimer. Gewone buitenlak hecht slecht op een gladde kunststof ondergrond. Controleer altijd het technisch informatieblad van de verf en vraag bij twijfel de leverancier om advies.
Wat is de beste tijd van het jaar om boeiboorden te schilderen?
Kies droge dagen met een temperatuur tussen ongeveer 10 en 25 °C, zonder volle zon op het werk en zonder regen of dauw tijdens het drogen. In Nederland is dat meestal van het late voorjaar tot het begin van de herfst. Meet daarnaast of het hout droog genoeg is.
Waarom bladdert de verf op mijn boeiboord steeds opnieuw?
Meestal hecht de verf niet door vet, stof of vocht in het hout. Laat de verf los van binnenuit, dan komt er vaak water achter het boeiboord, bijvoorbeeld via de daktrim of de dakgoot. Dan moet eerst die oorzaak worden hersteld, anders blijft het probleem terugkomen.
Schilderen of vervangen bij houtrot?
Kleine, ondiepe plekken kunt u uitsteken en opvullen met een houtreparatiemiddel voor buiten. Is het hout over een grotere lengte zacht of zit de rot tot in de constructie, dan is het deel vervangen de duurzamere keuze. Een dakdekker kan beoordelen hoe ver de schade doorloopt.