Lekt uw dak en regent het nog? Houd dan eerst binnen het water tegen en maak de omgeving van de lekkage veilig. Ga het dak alleen op als het droog en windstil is en u stevig staat. Met een goed vastgezet dekzeil, gelegd met de waterloop mee, blijft uw woning een paar dagen droog. Een zeil is een noodoplossing. Het koopt tijd, maar de oorzaak blijft zitten. Hieronder leest u hoe wij dat in de praktijk aanpakken, wat u zelf kunt doen en wanneer u beter direct een dakdekker belt.
Kort samengevat
- Begin binnen: zet emmers neer, haal spullen weg, schakel bij water in de buurt van lampen of stopcontacten de groep uit en maak foto’s.
- Ga niet het dak op bij regen, harde wind, vorst, gladheid of twijfel over de dakconstructie.
- Leg het zeil van onder naar boven met overlap, laat het over de nok doorlopen en zet het vast met latten in plaats van stenen of spijkers door de pannen.
- Zorg op een plat dak dat het water van het zeil af kan en niet blijft staan.
- Laat binnen enkele dagen een dakdekker de oorzaak zoeken en herstellen, want een zeil is niet bedoeld voor weken.
Inhoudsopgave
- Eerst binnen: de schade beperken
- Kunt u veilig het dak op?
- Wat u nodig heeft voor een noodafdekking
- Een pannendak afdekken met een zeil
- Een plat dak tijdelijk afdekken
- Wat u beter niet doet
- Hoe lang mag een zeil blijven liggen?
- Hoe wij naar tijdelijk afdekken kijken
- Wij dekken af, zoeken de oorzaak en herstellen
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Eerst binnen: de schade beperken
De meeste schade ontstaat niet op het dak, maar eronder. Water zoekt de weg naar beneden en loopt langs balken, leidingen en isolatie verder dan u denkt. Daarom begint u altijd binnen.
Zet emmers of een kuip onder de druppelplek en leg er een handdoek in, zodat het spatten minder wordt. Haal meubels, elektronica en dozen weg uit de natte zone. Op zolder kunt u een stuk plastic over spullen leggen die u niet snel kunt verplaatsen.
Ziet u een bolling in het plafond? Dan staat daar water boven het stucwerk of de gipsplaat. Wij zien regelmatig dat zo’n bolling ineens openscheurt. Zet er een emmer onder en blijf er niet onder staan. Bij een flinke bolling is het vaak beter om er gecontroleerd een klein gaatje in te prikken, zodat het water op één plek wegloopt. Twijfelt u, laat het dan aan ons over.
Water en stroom
Loopt het water langs een lamp, een plafonddoos of een stopcontact, schakel dan in de meterkast de groep van die ruimte uit. Raak natte schakelaars en apparaten niet aan. Moet u toch stroom hebben, bijvoorbeeld voor een bouwlamp of een bladblazer, leg dan geen verlengsnoeren door plassen of over een natte zolderbodem. Over kabels in natte zones bestaan duidelijke regels: welke kabels en stekkers wel geschikt zijn en hoe u ze beschermd neerlegt. Blijft er een stopcontact nat of ruikt u iets verbrands, schakel dan een erkend installateur in voordat u de groep weer aanzet.
Leg de schade vast
Maak foto’s en korte video’s voordat u gaat opruimen: de druppelplek, de vlek op het plafond, natte spullen en, als dat veilig kan, het dak van buitenaf. Noteer de datum en het tijdstip, en het weer van die dag. Bewaar beschadigde spullen tot u weet of de verzekeraar ze wil zien. Meld de schade zo snel mogelijk bij uw verzekeraar en vraag wat zij nodig hebben. Bewaar ook de bon van een dekzeil of de factuur van een noodreparatie. Die gegevens helpen ons ook: aan de plek en het moment van het lekken zien wij vaak al in welke richting de oorzaak ligt.
Kunt u veilig het dak op?
Dit is de belangrijkste vraag in dit hele artikel. Een nat dak is glad, mos maakt het nog erger en een windvlaag pakt een zeil op als een zeiltje op het water. Vallen is in Nederland de grootste oorzaak van letsel thuis: in 2020 ging het om 69 procent van de SEH-bezoeken na een privé-ongeval, ruim 221.000 bezoeken.
Voor vakmensen gelden duidelijke grenzen voor onwerkbaar weer. De richtlijnen voor werken op hoogte noemen windkracht 6 of meer, zware vorst, regen en onweer als momenten om niet op hoogte te werken. Op het dak waait het bovendien vaak harder dan beneden in de tuin. Hanteert u dezelfde grenzen als particulier, dan zit u goed.
Ook de ondergrond telt. Lichtkoepels, golfplaten, oude asbestplaten, rotte dakbeschot en verzwakte panlatten houden uw gewicht niet altijd. Het Britse arbeidsinspectie-instituut adviseert om elk dak als fragiel te beschouwen tot vaststaat dat het u kan dragen. Wij werken zelf met valbeveiliging en vaste afspraken, zoals we beschrijven in ons stuk over veilig werken op het dak.
Blijf in deze gevallen van het dak af:
- Het regent, het vriest of het is glad.
- Het waait stevig, of er staat een harde windstoot op de verwachting.
- U heeft geen stevige ladder die minstens een meter boven de dakrand uitsteekt, of niemand die hem vasthoudt.
- Het dak is steil, hoger dan de eerste verdieping of bedekt met mos en algen.
- U weet niet waar de constructie u kan dragen.
- Er hangen pannen los of er liggen brokstukken die kunnen gaan schuiven.
Kunt u het dak niet veilig bereiken? Werk dan alleen binnen: water opvangen, spullen beschermen en eventueel op zolder een zeil onder het dakbeschot of tussen de sporen spannen om het water naar een emmer te leiden. Voor de buitenkant belt u een dakdekker. Lees in ons artikel over noodreparatie aan uw dak wat u in die eerste uren doet en wat wij daarna overnemen.
Wat u nodig heeft voor een noodafdekking
Ga niet met een vuilniszak en wat stenen het dak op. Met het juiste materiaal houdt een afdekking het een paar dagen uit en beschadigt u het dak niet verder.
- Een stevig dekzeil met versterkte randen en metalen ogen. Kies een maat die ruim groter is dan de lekplek, zodat u op een hellend dak tot over de nok kunt komen.
- Houten latten, bijvoorbeeld panlatten of tengels, om het zeil vast te klemmen.
- Schroeven en een accuboormachine voor de latten. Liever schroeven dan spijkers, omdat u schroeven later netjes weer los krijgt.
- Spanbanden of touw voor de ogen van het zeil.
- Een stevige ladder en schoenen met een stroeve zool.
- Een tweede persoon. Werk nooit alleen.
Dat laatste is geen formaliteit. Een zeil uitvouwen op het dak terwijl het waait, gaat bijna altijd mis. Zoals ook in deze stap-voor-stap uitleg over een dekzeil staat: werk met minimaal twee personen, waarbij iemand beneden helpt met uitvouwen, zodat het zeil niet opwaait.
Een pannendak afdekken met een zeil
Op een hellend dak met pannen werkt u altijd met de waterloop mee. Water loopt van boven naar beneden, dus elke naad of rand moet zo liggen dat het water eroverheen loopt en niet eronder.
- Bepaal de lekplek. Kijk op zolder waar het water binnenkomt en houd er rekening mee dat het lek op het dak vaak hoger zit. Water loopt eerst over het folie of de panlatten naar beneden voordat het naar binnen druppelt.
- Leg het zeil over de nok. Laat het zeil aan de bovenkant over de nok doorlopen naar de andere dakkant. Zo kan er geen water tussen de nok en het zeil lopen.
- Zet de bovenkant vast met een lat. Een lat over de rand langs de nok, vastgeschroefd in de nokvorst of de panlat, geeft de meeste stevigheid. Rol het zeil om de lat heen voordat u schroeft, zodat de wind niet onder de rand komt.
- Rol af naar beneden. Rol het zeil vanaf de top naar de goot af en houd de overhang aan de zijkanten beperkt, zodat de wind er minder vat op heeft.
- Werk met overlap bij meerdere banen. Begin onderaan bij de goot en laat de hogere baan over de lagere vallen, minstens een flinke handbreedte.
- Klem de zijkanten en de onderkant. Gebruik latten of spanbanden door de ogen. Laat de onderkant boven de goot eindigen, zodat het water er gewoon in kan lopen.
- Controleer de spanning. Het zeil moet strak liggen zonder grote plooien. Een zeil dat klappert, schuurt pannen los en scheurt sneller.
Schroef nooit dwars door de dakpannen. Elk gat is een nieuw lek. Liggen er losse of gebroken pannen, schuif ze dan voorzichtig terug of leg ze plat neer onder het zeil. Met zand of stenen als gewicht neemt u een risico: bij een windstoot schuiven ze weg of vallen ze naar beneden. Meer over oorzaken zoals verschoven pannen, lood en goten leest u in lekkage aan het dak: 7 oorzaken.
Een plat dak tijdelijk afdekken
Op een plat dak ligt het probleem anders. Water loopt hier langzaam af en blijft liggen als het nergens heen kan. Een zeil dat doorhangt, vormt een waterzak die het zeil zelf naar beneden trekt en de bevestiging loswrikt.
- Maak eerst de afvoer vrij. Haal blad en vuil uit de hemelwaterafvoer en de goot. Op een plat dak is een verstopte afvoer een van de bekendste oorzaken van lekkage. Soms is het probleem daarmee al grotendeels opgelost.
- Zorg voor afschot. Leg het zeil zo dat het water naar de afvoer of de dakrand loopt. Een paar latten of een balkje onder het zeil helpt om een lichte helling te maken.
- Bevestig aan de dakrand. Klem het zeil met latten over de dakopstand of de daktrim. Boor niet in de dakbedekking zelf.
- Span gelijkmatig. Ook hier geldt: gelijkmatig spannen en plooien beperken, en na harde wind of regen de bevestiging opnieuw nakijken.
Vaak zit een lek op een plat dak bij een naad, een doorvoer of de dakrand. Bij EPDM ziet u soms een naad die loslaat, bij bitumen een blaas of een scheur bij de opstand. Wij zien regelmatig dat er met kit of een losse bitumenstrook is gewerkt. Dat lijkt snel, maar op een nat of vuil oppervlak hecht het niet en het maakt de echte reparatie later lastiger. Laat het dan liever bij een zeil. Zie voor specifieke situaties ook onze pagina’s over een losse EPDM-naad, lekkage bij een dakdoorvoer en lekkage bij de dakrand.
Wat u beter niet doet
In ruim 35 jaar hebben we heel wat noodoplossingen gezien. Sommige hielpen, andere maakten de schade groter. Dit zijn de fouten die we het vaakst tegenkomen:
- Het dak op in de regen. De verleiding is groot, maar het water binnen opvangen is altijd veiliger.
- Schroeven of spijkers door pannen of dakbedekking. Elk gat moet later weer gerepareerd worden.
- Losse stenen als gewicht. Ze gaan schuiven en kunnen iemand raken.
- Kit op een nat oppervlak. Het houdt niet en verbergt de oorzaak.
- Een zeil dat tot in de goot hangt. Dan loopt de goot vol en stroomt het water over de rand of terug onder het zeil.
- Weken wachten. Een zeil voorkomt dat het binnen nat wordt, maar de isolatie en het hout kunnen al vocht hebben opgenomen.
Hoe lang mag een zeil blijven liggen?
Een goed vastgezet zeil is bedoeld voor enkele dagen, hooguit een paar weken bij rustig weer. Daarna slijt de bevestiging, schuurt het zeil langs de pannen en kan er condens onder ontstaan. Kijk na elke storm of regenbui of het zeil nog strak ligt en of er nieuwe vochtplekken binnen zijn.
Bel een dakdekker als:
- het blijft lekken terwijl het zeil er ligt;
- u de oorzaak niet kunt vinden;
- er meerdere pannen weg zijn of de nok is beschadigd;
- er een bolling of vochtplek in het plafond zit die groter wordt;
- het zeil losraakt of scheurt.
Vochtplekken die terugkomen of langzaam groter worden, wijzen vaak op een probleem dat al langer speelt. In ons artikel over vochtplekken op het plafond leest u wat de vorm en plek van zo’n vlek u vertellen.
Voor bedrijfspanden, appartementencomplexen en vastgoed in beheer geldt hetzelfde, met één verschil: daar zijn de belangen groter en is er meestal geen bewoner die zelf het dak op gaat. Spreek met een VvE of beheerder vooraf af wie bij lekkage belt en wie toegang tot het dak regelt. Hoe u lekkage op een bedrijfsdak voorkomt, leest u in onze stappen voor bedrijfsdaken.
Hoe wij naar tijdelijk afdekken kijken
Een zeil op het dak is een prima eerste stap. Wij leggen er zelf ook regelmatig een, als het weer een definitieve reparatie op dat moment niet toelaat. Maar we zien het altijd als het begin van de oplossing, niet als de oplossing zelf.
Wat ons in de praktijk opvalt: de plek waar het binnen druppelt, is zelden de plek waar het water het dak in komt. Op een pannendak loopt het water vaak een paar meter over het folie voordat het ergens een uitweg vindt. Op een plat dak kan het onder de bedekking door kruipen tot een naad of een doorvoer. Wie alleen op de druppelplek een zeil legt, dekt soms het verkeerde stuk af.
Daarom beginnen wij altijd met kijken. Met een inspectie vinden we bij de meeste daken vrij snel waar het misgaat. Is de oorzaak lastiger te vinden, bijvoorbeeld onder een groot plat dak of bij een lekkage die alleen bij slagregen optreedt, dan zetten we lekdetectie in. Dat voorkomt dat er op de gok een groot stuk dakbedekking wordt vervangen.
En we zeggen het eerlijk: soms is een kleine reparatie genoeg, en dan hoeft er niet meer te gebeuren. Een complete renovatie adviseren wij pas als het dak echt aan het eind van zijn levensduur is. Liever een dak dat nog jaren goed blijft met een gerichte reparatie, dan een duur project dat niet nodig was.
Wellhuis
Wij dekken af, zoeken de oorzaak en herstellen
Kunt u het dak niet veilig op, of wilt u zeker weten dat het in één keer goed gebeurt? Bel onze daklekkage spoedservice. Wij maken uw dak eerst waterdicht en gaan daarna op zoek naar de oorzaak. U krijgt van ons een duidelijke uitleg en een eerlijke offerte voordat we aan de definitieve reparatie beginnen.
Is de oorzaak niet direct te vinden, dan zoeken wij die met professionele lekdetectie voor € 450. Wilt u daarna weten hoe uw dak er in het geheel voor staat, dan komen wij graag langs voor een gratis dakinspectie, vrijblijvend en door heel Nederland. Het herstel zelf pakken we op via onze dakreparatie, met garantie op het werk.
Veelgestelde vragen
Kan ik een lekkend dak afdekken met een gewoon bouwzeil?
Ja, zolang het zeil waterdicht is, versterkte randen heeft en groot genoeg is om over de nok of tot aan de dakrand te komen. Een dun zeil of plastic folie scheurt bij de eerste windstoot. Zet het vast met latten en schroeven in de nok of de dakrand, niet met stenen.
Moet ik wachten tot het droog is voordat ik het dak afdek?
Ja. Bij regen, harde wind, vorst of gladheid gaat u niet het dak op. Vang het water binnen op, bescherm uw spullen en wacht op een droog en rustig moment, of laat een dakdekker met de juiste beveiliging komen.
Hoe vind ik waar mijn dak lekt?
Kijk bij droog weer op zolder waar het water binnenkomt en volg de natte sporen naar boven. Het lek op het dak zit vaak hoger dan de druppelplek. Vindt u het niet, dan kan een dakdekker met een inspectie of lekdetectie de precieze plek vaststellen.
Vergoedt de verzekering het afdekken van mijn dak?
Dat hangt af van uw polis en de oorzaak van de lekkage, bijvoorbeeld storm of achterstallig onderhoud. Meld de schade direct bij uw verzekeraar, maak foto’s en bewaar bonnen en facturen van het noodherstel. Vraag uw verzekeraar wat zij precies vergoeden.
Hoe lang mag een tijdelijke afdekking blijven liggen?
Reken op enkele dagen tot hooguit een paar weken. Controleer het zeil na elke storm of bui. Laat in die tijd een dakdekker de oorzaak vinden en herstellen, zodat er geen vocht in de isolatie en het hout blijft zitten.
Bronnen
- VeiligheidNL: Cijferrapportage Letsels 2020
- Eurosafe: Werken op hoogte bij wind, kou en hitte
- HSE: Fragile roofs, what you need to know as a building owner
- AllesAfdekken: Dekzeil op het dak bevestigen
- Afdekzeilen.nl: Afdekzeil bevestigen